Algemene richtlijnen

De Foresight Cards zijn een analyse-instrument voor de externe omgeving. Leg de kaarten op tafel, kies de krachten die ertoe doen voor jouw vraagstuk, en gebruik ze als gedeelde taal in een sessie. Je combineert ze met SWOT, een Porter-analyse, een businessmodel, een systeemdiagram of scenarioplanning.

STEEP uitgelegd

STEEP ordent de externe krachten in vijf categorieën: Social (sociaal), Technological (technologisch), Economic (economisch), Environmental (ecologisch) en Political (politiek). Het helpt om breder te kijken dan je eigen sector en blinde vlekken zichtbaar te maken.

Macro-, meso- en micro-omgeving

De kaarten richten zich op de macro- of contextuele omgeving: krachten die je niet zelf beïnvloedt, maar die wel op je inwerken. Daaromheen liggen de meso-omgeving (je markt en sector) en de micro-omgeving (je eigen organisatie). Het onderscheid helpt om externe ontwikkelingen te scheiden van wat je zelf in de hand hebt.

Macro-, meso- en micro-omgeving Drie concentrische ringen: micro (de eigen organisatie) binnenin, daaromheen meso (sector en markt), en daaromheen macro (de brede maatschappelijke omgeving). Macro Meso Micro

Patterns of change

Een kracht verandert zelden lineair. De ‘patterns of change’ laten typische verlopen zien: een stabiele trend, een gestage stijging of daling, een tijdelijke hype, en geleidelijke of abrupte trendbreuken. Door per kracht het patroon te benoemen, scherp je je beeld van de toekomst aan.

Trend

Een terugkerend patroon dat zichtbaar wordt zodra je data over een langere periode bekijkt.

Stabiel Bezit van levensverzekeringen (VS), 1994-2006
Gestage stijging Steenkoolproductie (VS), 1949-2009
Gestage daling Omvang van het zee-ijs, 2005-2012

Geleidelijke trendbreuk

Een trendbreuk die zich geleidelijk opbouwt, zodat we de verandering mogelijk nog kunnen beïnvloeden.

Versnelde stijging Broeikasgassen, 1750-2000 (exponentieel of verzadigd)
Versnelde daling Radioactief verval of de halfwaardetijd van kennis

Hype of rage

Hype: een ontwikkeling waarvan men veel te veel verwacht. Rage: een product of leefstijl die tijdelijk in de mode is.

Tijdelijke stijging Dotcom-zeepbel, 2000
Tijdelijke daling EHEC-uitbraak (Duitsland), 2011 - rauwe komkommer

Abrupte trendbreuk

Een trendbreuk die zo snel gaat dat een systeem instabiel wordt; de verandering kunnen we niet meer beïnvloeden.

Abrupte stijging Aardbeving Japan, 2011
Abrupte daling Beurskrach Dow Jones, september 2008

Gevorderd: patronen combineren

Je kunt patronen aan elkaar rijgen om één ontwikkeling over de tijd te beschrijven. De Gartner Hype Cycle, bijvoorbeeld, combineert een versnelde stijging, een tijdelijke piek en een gestage groei.

Bron: Van Rijn, M. & Van der Burgt, R. (2012). Handboek Scenarioplanning. Deventer: Kluwer, p. 32-42.

Plan een verkennend gesprek →