Onze methodologie en integriteit

Het Strategic Foresight System is een gestandaardiseerd, protocolgebonden onderzoeksinstrument voor strategische toekomstverkenning. Het is geworteld in gevestigde foresight-tradities: van de scenariosystematiek van het Handboek Scenarioplanning (Van Rijn & Van der Burgt) tot Three Horizons en Causal Layered Analysis. Elke verkenning vertrekt bovendien vanuit wat de onderzochte organisatie feitelijk doet, zodat de analyse over deze organisatie gaat en niet over de sector in het algemeen.

Hieronder staan de zeven verplichtingen die elke SFS-verkenning draagt.

1. Onze conclusies zijn niet te koop

De uitkomst van een verkenning staat niet vooraf vast en wordt niet aangepast aan wat een opdrachtgever of andere belanghebbende wenst te horen. De opdrachtgever bepaalt de vraag, kiest op vaste beslismomenten de richting en beslist over oplevering, maar nooit over wat het bewijs zegt. Onderzoeksagenda, weging en oordeel blijven volledig onder eigen regie.

2. Elke bewering draagt haar eigen bewijs

Iedere bron wordt op het moment van vinden vastgelegd, met een letterlijk citaat; reconstructie achteraf is uitgesloten. Primaire en institutionele bronnen vormen verplicht het zwaartepunt. In het rapport is elke passage herkenbaar als feit met bron, als onderbouwde duiding, of als expliciet gemarkeerde projectie. De formulering is nooit stelliger dan het bewijs toelaat. Feiten die het betoog dragen, zijn bevestigd door ten minste twee onafhankelijke bronnen.

3. Wij zoeken actief naar ons eigen ongelijk

In elke verkenning wordt gericht gezocht naar tegenbewijs. Het scenario waarin niets fundamenteel verandert, wordt serieus uitgewerkt in plaats van weggewuifd. En spanningen die het materiaal niet oplost, blijven zichtbaar in het rapport. Een verkenning die te glad is, is verdacht.

4. De maker beoordeelt nooit zijn eigen werk

Productie en beoordeling zijn strikt gescheiden. Op vaste momenten wordt al het geregistreerde materiaal opnieuw tegen de oorspronkelijke bronnen gehouden in een beoordeling die losstaat van de maker; claims die de toets niet doorstaan, verliezen hun dragende rol. Voor oplevering ondergaat elk rapport bovendien een onafhankelijke eindvalidatie door een instantie die het rapport niet schreef, inclusief een steekproef van dragende claims terug tot in de bron.

5. Mens en AI, transparant

SFS wordt uitgevoerd door een groot taalmodel dat onder een bindend protocol werkt; de mens beslist op vaste momenten, telkens geïnformeerd over de feitelijke stand van het onderzoek en over wat niet is gedaan. Wij zijn open over wat dit betekent: AI maakt een registratie- en onderzoeksdiscipline mogelijk die handmatig zelden haalbaar is, en AI is feilbaar. Het verificatiestelsel is ontworpen om die feilbaarheid te vangen. Geen enkel controlesysteem reduceert de foutkans tot nul, en dat beweren wij dan ook niet.

6. Controleerbaar tot op de bron

Elk rapport verschijnt met een herleidbare bronnenlijst en een technische bijlage die methode, onderzoeksdiepte, uitvoeringsmoment en beperkingen van die specifieke verkenning vermeldt. Op verzoek geeft IVTO per dragende claim inzage in de onderliggende registratie: citaat, vindplaats en verificatiestatus. Wie een claim wil natellen, kan dat, en wordt daartoe uitgenodigd.

7. Eerlijk over onzekerheid

Scenario's in SFS-rapporten zijn gestructureerde verkenningen van de mogelijkheidsruimte, geen voorspellingen, en worden nergens zo gepresenteerd. Bevindingen weerspiegelen de stand van het beschikbare materiaal op het uitvoeringsmoment en kunnen door nieuwe feiten worden ingehaald. Blijkt na oplevering een feitelijke fout, dan erkennen en herstellen wij die in een geversioneerde correctie.

De volledige methodologische verantwoording (versie 1.0, juli 2026) wordt bij elk SFS-rapport geleverd en is opvraagbaar bij IVTO. Vragen over onze werkwijze, of een verzoek tot inzage op claimniveau? Neem contact op.